Coagulatie is bij waterzuivering het destabiliseren van colloïdale deeltjes door hun lading te neutraliseren met een toegevoegde chemische stof, een zogenoemde coagulant.
In vuil water bevinden zich - gerangschikt naar afnemende omvang - drie groepen stoffen: gesuspendeerde vaste stoffen, colloïdale deeltjes en opgeloste stoffen. Colloïdale of zwevende deeltjes zijn minder dan 1 micron in doorsnede, hebben een negatieve lading en zijn stabiel in water: ze bezinken niet uit zichzelf zoals gesuspendeerde vaste stoffen dat uiteindelijk wel doen. Door coagulatiemiddelen als ijzer- of alumiumchloride toe te voegen wordt de negatieve lading van de colloïdale deeltjes geneutraliseerd door de positieve lading van de metaalionen van ijzer of aluminium. Deze ladingsneutralisatie zorgt er voor dat de colloïdale deeltjes elkaar niet langer afstoten maar dat ze kunnen samenklonteren. De samengeklonterde deeltjes zullen bezinken of opdrijven en kunnen daardoor uit het water worden verwijderd. Door aan het water tevens vlokvormers (flocculanten) toe te voegen kan dit proces worden versneld.
Behalve anorganische coagulanten als ijzer- en aluminiumzouten kunnen ook organische coagulanten worden gebruikt.
De meest populaire coagulanten zijn FeCl3 (Ijzertrichloride) en PAC (Polyaluminiumchloride)
Met doseerpompen worden deze vloeibare chemicaliën in functie van de gewenste concentratie gedoseerd.
Dosering van chemicaliën moet best correct gebeuren. Dit zowel uit procesvoorwaarden, ecologisch en economisch standpunt.
Door een combinatie van een debietmeter op de afvalwaterstroom en eventueel op de chemicaliënstroom kan een optimale dosering bekomen worden.
De doseerpompen worden dan ook via pulscontacten of een 4-20 mA-signaal aangestuurd in functie van het afvalwaterdebiet.
De operator kan normaal dan nog manueel de dosering per m³ afvalwater afstellen. De afvalwatersamenstelling kan immers in functie van de tijd variëren.
Met doseerpompen worden vloeibare chemicaliën in functie van de gewenste concentratie gedoseerd. De meest gebruikte doseerpompen zijn:
De roerflocculator is een open tank met een roerwerk dat de nodige mengenergie levert. Bij een klassieke fysisch-chemische behandeling zijn er 2 of 3 mengkamers voorzien.
De roerflocculator wordt zowel gebruikt voor coagulatie, pH-correctie en flocculatie.
Afhankelijk van de toepassing wordt het vermogen en het type roerwerk bepaald. De contacttijd kan bepaald worden ifv het volume van de tank en een visuele controle geeft onmiddelijk een idee van de goede vlokvorming.
Bij een pijpflocculator wordt de nodige mengenergie geleverd door de talrijke bochten en vernauwingen in de persleiding.
De contacttijd is echter zeer kort en visuele controle kan enkel mits staalname.
Dit type van flocculator wordt meestal gebruikt daar waar een zeer gemakkelijke fysisch-chemische reactie verwacht wordt.
De debietmeter is een belangrijk instrument om doseerpompen aan te sturen, zodat steeds een correcte dosering van chemicaliën plaats vindt.
De elektromagnetische debietmeter is hierbij de meest gebruikte debietmeter omdat de meting in een open buis gebeurd, zonder "obstakels" en hij hierdoor zo goed als ongevoelig is voor vervuiling.
